علت و درمان گردن درد در دوران بارداری

بارداری باعث تغییرات زیادی در بدن زن می‌شود، و گاهی تحمل این تغییرات ماهانه، هفتگی و حتی روزانه کار دشواری است. با اینکه بسیاری از علائم اوایل بارداری در اثر تغییر سطح هورمون‌ها است، اما در اواخر بارداری با افزایش وزن نوزاد به بدن زن فشار وارد می‌آید. چیزی که برای مادران بسیار سخت است، افزایش وزن فقط در قسمت جلوی بدن می‌باشد که باعث تغییر پوسچر و مشکل تعادل مادر می‌شود. در نتیجه، بسیاری از مادران به دلایلی در دوران بارداری به گردن درد مبتلا می‌شوند.

گردن درد در بارداری بسیار رایج است و ممکن است پس از تولد نوزاد نیز باقی بماند، یا شروع شود. هورمون‌های بارداری باعث شل شدن مفاصل، رباط‌ها و عضلات می‌شوند و اضافه وزن دوران بارداری نیز مشکل را دو برابر می‌سازد. مشکلات گردن بسیار دردناک بوده و تاثیر زیادی بر زندگی فرد در دوران بارداری دارد زیرا توانایی فرد برای مراقبت و لذت بردن از نوزاد را کاهش می‌دهد. با اینکه گردن درد در بارداری رایج است، اما مجبور نیستید آن را تحمل کنید. درمان گردن درد باعث راحت‌تر شدن بارداری شده و کمک می‌کند که بدون هیچ دردی، از نوزاد تازه متولد شده لذت ببرید. برای کاهش درد گردن مواردی هست که باید رعایت شوند. بهتر است قبل از استفاده از هر روشی برای کاهش درد گردن در بارداری، به کلینیک تخصصی دکتر فرخانی مراجعه کنید. پزشکان با یک ارزیابی کلی از پوسچر شما و مفاصل و عضلات نخاعی، اهداف و برنامه درمان مناسبی برای شما تنظیم می‌کنند. جهت دریافت نوبت مشاوره و یا رزرو وقت با ما تماس بگیرید.

علل


تغییرات پوسچر

ستون فقرات انسان در حالت طبیعی کمی انحنا به سمت بیرون دارد – ستون فقرات در نزدیکی انتهای رباط کچلیک، در گردن و قسمت کمی از کمر به داخل رفته و در انتهای بالا و پایین به بیرون انحنا دارد. این حالت باعث افزایش حالت الاستیک ستون فقرات شده و احتمال آسیب را به حداقل رسانده، از عضلات محافظت می‌کند و امکان حرکت روی دو پا در شرایط عادی را برای فرد فراهم می‌کند. وزن نوزاد در قسمت پایین شکم زن باعث تغییر قابل توجه خمیدگی ستون فقرات شده و بر عضلات قسمت پایین کمر فشار وارد می‌آورد. زمانی که کمر تعادل خود را از دست دهد، قسمت بالای کمر و عضلات شانه‌ها سعی می‌کنند این تغییر حالت را جبران کنند و در نتیجه فرد به گردن درد مبتلا می‌شود.

عدم تحرک و ورزش

در اوایل بارداری، فرد معمولا احساس خستگی می‌کند. اکثر زنان در سه ماهه دوم بارداری پر انرژی می‌شوند اما افزایش وزن و کاهش تحرک در ماه‌های آخر بارداری باعث می‌شود اکثر زنان باردار از حضور در باشگاه‌های ورزشی اجتناب کنند. این عدم تحرک باعث سفتی و آتروفی عضلات، مخصوصا عضلات فوقانی کمر می‌شود. در دوران بارداری تغییر سطح هورمون‌ها باعث نرمی مفاصل می‌شود، بدین معنی که رباط‌ها کار خود را کمتر انجام می‌دهند و بنابراین عضلات باید کار بیشتری انجام دهند تا مفاصل را در محل خود نگه دارند. اگر عضلات خشک شوند، مفاصل شل شده و بر اعصاب فشار وارد می‌کنند. این فشار باعث درد می‌شود. عوامل ذکر شده به همراه خمیدگی فرد در هنگام تایپ، مخصوصا در زنانی که زیاد مطالعه می‌کنند یا با کامپیوتر زیاد کار می‌کنند، باعث ایجاد و تشدید گردن درد می‌شود.

درمان


رعایت برخی موارد به کاهش گردن درد در دوران بارداری کمک می‌کند. این موارد عبارتند از:

مصرف منیزیم

گردن درد در اثر در رفتگی و رگ به رگ شدن عضلات ایجاد می‌شود. یکی از ضروری‌ترین مواد معدنی مورد نیاز برای عضلات، منیزیم است. منیزیم به انقباض و انبساط عضلات کمک کرده و باعث عملکرد بهتر عضلات فرد می‌شود. همچنین منیزیم با افزایش قدرت سیستم اسکلتی عضلانی، گردن درد را کاهش می‌دهد. افزایش قدرت سیستم اسکلتی عضلانی باعث ثبات بیشتر گردن و مقاومت گردن در برابر حرکات شدید و فرسودگی و ساییدگی طبیعی می‌شود.

برای کسب منیزیم بهتر است میوه‌ها، سبزیجات، انواع لوبیا، محصولات سویا و دانه‌های کامل بخورید.

گرما درمانی و سرما درمانی

استفاده از کمپرس یخ به کاهش التهاب و تورم کمک کرده و کمی بی حس کننده است. همچنین فرد می‌تواند از کمپرس گرما نیز استفاده کند زیرا گرما به عمق بافت‌ها نفوذ کرده و عضلات را شل می‌کند. همچنین گرما باعث افزایش جریان خون و کاهش درد می‌شود اما دقت کنید که گرما درمانی نیز باید در حد متوسط انجام شود زیرا گرمای زیاد نیز باعث تشدید علائم می‌شود.

آب درمانی

بهتر است فرد باردار ورزش‌های آبی، مانند شنا، را زیاد انجام دهد. تحقیقات نشان داده است که انجام ورزش‌های اصلی بارداری در آب و حتی انجام شنا باعث کاهش چشمگیر گردن درد می‌شود. پزشک می‌تواند برای فرد توضیح دهد که انجام کدام حرکات ورزشی در آب برای درد گردن مفیدتر است.

پوسچر مناسب

قرار گیری در پوسچر مناسب امری ضروری است و باعث می‌شود احتمال هر نوع گردن درد در دوران بارداری کاهش یابد. با بزرگ شدن شکم فرد باردار، بدن او باید از همه طرف به اندازه کافی کشیده شود تا فضای کافی برای نوزاد کوچکی که در بدنش در حال رشد است فراهم شود. در چنین شرایطی، تعادل بدن به طور اتوماتیک بر روی ستون فقرات قرار می‌گیرد. با افزایش وزن، زن به تدریج خمیده می‌شود تا بتواند وزن خود را متعادل کند. این خمیدگی باعث سفتی و کشش عضلات گردن شده و کم کم منجر به گردن درد می‌شود. بنابراین، زن باید در دوران بارداری پوسچر مناسبی داشته باشد. اگر شغل زن به نحوی است که باید مدام به صفحه کامپیوتر نگاه کند یا کار پشت میزی است، باید محل قرارگیری چشم‌هایش با کاری که انجام می‌دهد، متناسب باشد. اگر فرد باردار به روبرو نگاه کرده و به پایین نگاه نکند، گردنش در زاویه‌ی مناسبی قرار گرفته و به گردن درد مبتلا نمی‌شود.

بالش طبی

استفاده از بالش نامناسب می‌تواند باعث گردن درد شدید شود. از این رو استفاده از یک بالش طبی کاملا راحت، راه حل مناسبی است که درد گردن را تا حد زیادی کاهش می‌دهد. از بالشی استفاده کنید که نه خیلی سفت و نه خیلی بالا است. یک بالش راحت برای خود تهیه کنید که به شما در مبارزه با گردن درد کمک کند.

فیزیوتراپی

خوشبختانه در دوران بارداری می‌توان از فیزیوتراپی استفاده کرد. فیزیوتراپی باعث افزایش تحرک بدن شده و بارداری و زایمان را آسان می‌کند. متخصص قیزیوتراپی قسمت‌های مختلف بدن را معاینه کرده و بهترین حرکات فیزیوتراپی برای زنان باردار را تعیین خواهد کرد. معمولا متخصص فیزیوتراپی بر پوسچر زن، مفاصل، عضلات، انعطاف پذیری و اعصاب او تمرکز می‌کند. درمان‌های فیزیوتراپی متفاوت هستند.  به هر شخص انجام حرکات خاصی توصیه می‌شود. در دوران بارداری، متخصص فیزیوتراپی باید درمورد ورزش‌ها و درمان‌های مورد استفاده برای زنان باردار احتیاط بیشتری داشته باشد. با این وجود، متخصص فیزیوتراپی یک برنامه استراتژیک را فقط برای فرد باردار طراحی خواهد کرد.

کایروپراتیک

اگرچه زن قبل از اینکه تصمیم به مشورت با متخصص کایروپراتیک بگیرد، باید با پزشک خود صحبت کند، اما کایروپراتیک واقعا می‌تواند کارهای شگفت انگیزی با گردن انجام دهد و به زن کمک کند بدون هیچ گونه مشکلی از درد گردن خلاص شود. یک متخصص کایروپراتیک ابتدا تضمین می‌کند که مفاصل تمام قسمت‌های بدن زن باردار به گونه‌ای متناسب تنظیم شده‌اند تا سپس بتواند دردهای او را از بین ببرد. با این حال، زن باید اطمینان حاصل کند که آن متخصص کایروپراتیک فردی واجد شرایط است و تجربه کار با زنان باردار را دارد.

یوگای قبل از تولد

یوگا‌ی بارداری نه تنها برای حفظ تناسب اندام زن باردار عالی است بلکه مزایای دیگری نیز دارد. انجام یوگا در دوران بارداری به عنوان یک رویکرد چندگانه برای ورزش کردن زنان باردار استفاده می‌شود. حرکات کششی، تمرکز ذهنی و تنفس با تمرکز از اصول یوگا در دوران بارداری هستند.
انجام حرکات مختلف قبل از تولد برای کاهش درد گردن مفید هستند. بهترین راه برای یافتن حرکات و پوسچرهای مناسب برای کاهش تنش گردن و شانه‌های زن باردار او، توصیه می‌شود که فرد  برای جلوگیری از آسیب با پزشک مشورت کند.

حرکات ورزشی

تمرینات ساده‌ای وجود دارد که حتی زنان باردار می‌توانند انجام دهند تا در دوران بارداری به گردن درد و کمر درد دچار نشوند. یک تمرین ساده گردن عبارت است از:

  • مستقیم نشسته و به جلو نگاه کنید. ابتدا سر را تا جایی که می‌توانید به سمت چپ بچرخانید و حدود پانزده ثانیه سر را در این حالت نگه دارید. سپس به حالت اول بازگردید.
  • سپس سر را تا جایی که می‌توانید به سمت راست چرخانده، حدود پانزده ثانیه نگه داشته و سپس به حالت اصلی بازگردید.
  • حالا چانه را به سمت سینه آورده و حدود 15 ثانیه در این حالت نگه دارید. سپس دوباره به حالت اول برگردید.

ماساژ

ماساژ به خصوص پس از دوش آب گرم موثر است زیرا حرارت کمک می‌کند تا عضلات زن را آرامش یافته و ماساژ آن راحت‌تر شود. اگر فردی برای کمک به زن وجود نداشته باشد، می‌تواند برای یک ماساژ قبل از زایمان برنامه ریزی کند.